Jump to content

Puja Saha Sesontengan

From Made Juli

Oleh : I PUTU ARYA SURYAWAN, S.Fil., M.Pd.

Tahun : 2024

AGEM-AGEMAN MANGKU SONTENG

"Puja pali-pali kretti dharmma, aji puja deha, aranira waneh, maka gaglaranira angonteng, sahangaran,"

Puja pala pali adalah bagian dari dharma, atau sebuah kewajiban, yaitu sebuah doa yang sederhana untuk melakukan pemujaan, namanya atau doa yang dipanjatkan tidak terasa asing atau mudah dipahami, sebagai pedoman yang dilakukan sebagai ageman nyonteng atau mangku sonteng,

"anabuhakna tngeran alambe, aghenta sasiwak, umiring maring sor, dadya swaranya tabuh pisan, Neng, Neng, Neng",

Menyuarakan sebuah genta dengan ciri satu ketukan, menggunakan genta hanya sebagian atau satu sisi saja, dengan memiringkan pada bagian bawah genta, menjadi suaranya dengan nada satu ketukan, dengan suara neng-neng-neng,

"mangkana salawasnya anyonteng, aywa ngiwangi, aywa mamadha-madha, ring bhawa laksana, ulahira sang brahma pandhita, margga nira amuja-muja ngloka parasraya, apan sang pandhita makanggeh sang guru yogiswara dening sang para loka kramma, maka purohitaning jagat,"

Demikianlah hendaknya dilakukan selamanya, janganlah menyalahkan atau jangan sampai keliru memahami, dan jangan menyamai, jangan juga melakukan hal yang sama, menyerupai apa yang dilakukan oleh Brahmana Pandita atau Wiku, sebagaimana Sang Wiku melakukan puja-puja atau melakukan pelayanan, karena Sang Wiku adalah seorang guru yang mengajarkan ajaran yoga kepada masyarakat, dan Wiku juga memiliki kedudukan yang mulia,

" kalinganya, ya sira arep angaduga magaman, wnang awinten gama tirtha sira rumuhun, mresihan agama ring raga sariranta, wnang adadaha dharmma, pawintenan gama tirtha, ring sang brahmana para pandhita, maka amrestitaning raga sasira,"

Maka dari itu, bagi siapa saja yang hendak mempelajari atau mengisi diri tentang ajaran agama, hendaknya melakukan pawintenan atau penyucian diri terlebih dahulu dengan memahami apa yang dimaksud dengan gama tirta, gama tirta dapat dipelajari atau didapatkan dari Ida Sang Wiku atau Brahmana Pandita, dengan ajaran tersebut dapat menyucikan diri.

"yan sira praya anyonteng, glari puja deha, asa-asa akunang, apningan sira rumuhun, anyuci laksanna anda tirtha pabresihan, ring sang sdaka, siwa tuwi bhuddha, asasalin wastra lan kampuh, sarrwa putih,"

Jika anda atau siapa saja hendak melakukan nyonteng atau menjalankan sebagai Mangku Sonteng, melakukan doa dengan seha atau bahasa yang sederhana, hendaknya melakukan beberapa tahapan, melakukan konsentrasi atau memfokuskan fikiran, menyucikan diri dengan tirta pabersihan, yang sebelumnya telah dimohonkan kepada Sang Wiku atau Sulinggih, baik Sulinggih Siwa maupun Budha, memakai busana dan pakaian serba putih,

" asmupne drupanya, hning tan kapinggingan, satkanta ring unggwan amuja sonteng, maha leprupanta, asila desa pned, ngarepin sopakaranya, lwirnya, toya panglukatan, pabresihan, sakeng sang sdaka, sira sang sinuwun, ika sasuwunan, nga. apan sira juga wnang mrasiddha kna ikang sarwwa pinuja, mwah ngaepan skar mwang asep menyan astanggi, wepawitra winadahan paruk anyar, anggen pamretista sopokaraning babanten,

Sebagai seorang Mangku Sonteng, di depannya ada dupa yang menyala atau pasepan dengan asap, suasana ketika mulai nganteb dibuat hening, sebagai sebuah persyaratan pemujaan seorang Mangku Sonteng adalah keheningan, diawali dengan duduk bersila dengan badan yang tegap, di depannya terdapat sarana seperti tirta pengelukatan, tirta pabersihan, yang keduanya didapatkan dengan cara memohon kepada Ida Sang Sulinggih, karena beliau Sang Sulinggih sebagai pemberi kewenangan atau sebagai Dewa Sekala. Beliau Sang Sulinggih juga berwenang menyucikan segala bentuk upakara atau bebantenan serta mengesahkan sebuah pemujaan yang dilakukan oleh Mangku Sonteng, juga di depan Mangku Sonteng tersedia bunga serta asep atau dupa yang wangi, atau pasepan yang diisi menyan, juga tersedia air bersih dengan tempat yang dibuah dari kuali (payuk) yang baru atau bersih, yang air tersebut akan digunakan untuk sarana penyucian segala jenis upakara atau bebantenan. Hal tersebut diatas sebagai sebuah perlengkapan yang mutlak ada ketika Mangku Sonteng melakukan nganteb.

"Riwus jangkep, sapakaranya kabeh, glarakna sapari krammanta amantra amusti angrelesika, idhepta tan hana kaletuhan, hning galang kadi gaganna tanpa megga, ngastiti panugrahan bhatara siwa rumuhun, unggwahakna ring awakta, amantra rumngeku mnyep, ring ngati,"

Setelah lengkap segala jenis kelengkapan nganteb dane Mangku Sonteng, mulailah mengucapkan mantra yang diawali dengan menyucikan diri, dengan cara memusatkan fikiran sehingga suci tanpa ada memikirkan hal yang lainnya, menjadi fikiran yang hening dan terang bagaikan langit tanpa awan, diawali dengan memohon anugrah dari Bhatara Siwa, yang diturunkan (ngalinggihang Siwa) ke dalam diri dane Mangku Sonteng, sehingga menyatukan Siwa dalam diri dane Mangku Sonteng, mantra tersebut diucapkan dalam hati, dan tidak bersuara.

AGEM-AGEMAN NGAMARGIANG UPACARA DEWA YADNYA PIODALAN

PANGREDANA

Kamargiang rikala wawu malinggih, utawi pagredana dados kamargiang ring jeroan sedereng memargi ring genah upacara. Sarana: wantah nganggen asep kemanten.

Mantra ring sor dados pilih asiki sane manut ring kayun

NGASTITI PANUGRAHAN BHATARA SIWA

(Tangan amusti karana)

Ong Siwa Nugraha Nirmmala

Sarwwa Sastra Suksma Siddhi

Sarwwa Karya Suddha Nirmmala Ya Namah Swaha

Ong Saraswati Sama Siddhi Ya Namah Swaha

Ong Ghmung Sadhasiwa Ya Namah Swaha

Ong Ghmung Paramasiwa Ya Namah Swaha

Ong Ghmung Galedipatha Ya Namah Swaha

Ong Siwa Pasupati Ya Namah

Ong Pakulun Hyang Manggalaning Purusa

Handa Wara Nugraha Mami

Kasidian Sarwa Sidhakarya

Angadeg Maring Hidepku

Galang Tanpa Letuh

Kadi Megha Maring Akasa

Ong Siwa Nirmala Ya Namah

Ong Ghmung Sadhasiwa Ya Namah

Ong Ghmung Paramasiwa Ya Namah

Ong Ghmung Pasupati Ya Namah

Ong Sang Hyang Siwa Nirmala Jnana

Anugerahaken Sarwa hidep Suksam Siddhi

Sarwa Karya Sudha Nirmala

Ong Saraswati Parama Sidhya Ya Namah

Anughaken Sasra Suksma Siddhi

Sarwa Karya Prasidhyantu

Ong Ghmung Ganapata Ya Namah

Anugrahaken Sarwa Kasidian

Sawa Kala Purna Ya Namah

Ong Siddha Sudha Siddhi Ya Namah

NGERESIKIN TANGAN ANTUK TOYA

(Sirati tangan antuk toya anyar, tur usapin tangan ke ukup urip asep)

Ong Sudha Nirmala Ya Namah

Ong Agni Sudha Ya Namah

Ong Kara Sudha Ya Namah

NGASEP RAGA

(Tangan keukup ring asep, tur tangan kasilang ring angga utawi ring dada)

Ong Dupa Astra Ya Namah

Ong Agni Englebur Sarwa Papa Klesa Geleh Pateleteh Sariranku Ya Namah

Ong Sarwa Papa Dasa Mala Moksha Hilang Ya Namah

Ong Sarira Sudha Nirmala Ya Namah

NGANGGEN CENDANA/MENYAN ASTANGGI

(Cendana utawi menyan kagenahang ring gidat utawi selaning lelata, karna kiwa tengen)

Ong Siwa, Sadhasiwa, Prammasiwa Ya Namah

Ong Mang Prama Guru Iswara Ya Namah

Ong Ang Brahma Hidup, Ong Ung Wisnu Sidhya, Ong Mang Iswara Mandhi

Ong Hyang Hyang Sang Hyang Ayu

Ingulun Aminta Wara Nugrraha Arum Arum

Sida Sang Hyang Ayu Manugrahaken Kasidian

Sang Hyang Pasupati Anugrahaken Pangidephati

Alungguh Sira Dewata Kabeh

Maring Angga Sarira

NUNAS PABERSIHAN RAGA (AJI KATOMAH)

(Ngagem asep, wusan nguncarang mantra, asep keuter ring prarai ping 3)

Ong Hidep Aku Anganggo Aji Katomah

Amangsa Amungsung Tan Pabersihan

Aku Pawaking Setra

Sukha Kang Akasa Sukha Kang Pertiwi

Aku Tang Keneng Kasebelan

Mapan Aku Teka Amersihin Awak Sariranku

Teka Bersih, Teka Bersih, Teka Bersih

Ong Pakulun Sang Hyang Aji Katomah

Inugrahaken Bhatara Siwa

Mamurti Maring Sariranku

Mabersihin Angga Sariranku Kabeh

Psuk Wedu Sudha Nirmala

Tan Keni Kacuntakan Wong Glen

Sudha Nirmala Ya Namah

MASIRAT PANGELUKATAN

(nyiratang angga anuk tirta panelukatan sane katunas saking Wiku/Sulinggih, utawi tirta pangelukatan sane sampun wenten, dados anggen toya bungkak utawi toya kelebutan)

Ong Ong Ananta Galeya Namah

Ong Ong Padmasana Ya Namah

Ong Pratama Sudha, Dwitya Sudha, Tritya Sudha

Ong Sudha, Sudha, Sudha, Nirmala Ya Namah

RAJA PINULAH

(Tangan amusti karana, dados nganggen sekar, wusan nguncarang mantra sekar kagenahang ring udeng)

Ang, Ung, Mang, Ong

I Ba Sa Ta A, Ya Namah Siwaya, Ang Ung Mang Ong

Ong Ang Ung Mang Raja Pinulah

Sang Hyang Pasupati Hyang Ning Pinulah

Sira Brahma Wisnu Iswara

Sira Nugraha Sira Migraha

Sira Wesya Mwang Amerta

Sira Sarwa Karya Mwang Sarwa Siddhi

Wehaken Hulun Panugrahan Ta

NGADEGANG SIWA RING ANGGA

(Tangan amusti karana, dados mesarana antuk bija, wusan kapuja bija kagenahang ring siwa dwara, lelata, dada, bahu tengen, bahu kiwa, taler dados masarana asep sinambi nguncarang mantra kasurat panca aksara ring angga sarira duwene)

Ong Ong Rah Phat Astra Ya Namah Swaha

Ong Ang Ksamma Sampurnna Ya Namah Swaha

Ong Ong Dewa Pretista Ya Namah

Ong Sang Bang Tang Ang Ing Siwa Lingga Ya Namah

Ong Ing Isana Ya Namah (Siwa Dwara)

Ong Tat Purusa Ya Namah (Lelata)

Ong Ang Angora Ya Namah (Dada)

Ong Bang Bamadewa Ya Namah (Bahu Tengan)

Ong Sang Sadyagata Ya Namah (Bahu Kiwa)

Idep Dewa Siwa Malingga Ring Bahunta Tengan

Dewa Sadasiwa Malingga Ring Bahunta Kiwa

Dewa Paramasiwa Malingga Ring Siwadwaranta

Pada Nyuksma Ring Raga Sariranta Kabeh

Tunggal Sira Amupul Kabeh Umungguh Ring Tuntunging Hati

Ong Ang Ung Mang, Ang Ah Ong

NGURIPANG DASENDRIYA

(Kamargiang antuk pranayama, rikala tahan napas sambil nguncarang mantra ring hidep)

Sa Ba Ta A I, Na Ma Si Wa Ya, Ang Ung Mang Ong

AMUJA BHATARA

(Kamargiang antuk sembah puyung)

Ong Rah Ung Phat Astra Ya Namah

Ong Ong Ksama Sampurna Ya Namah

Ong Dewa Arddha Nareswari Ya Namah

Ong Pakulun Hyang Paramaning Suksma

Sang Hyang Ardha Nareswari

Maraga Sang Hyang Jagatnatha

Hulun Nyatpada Antuk Tangan Karo

Nunas Panugrahan Hyang Dewa Bhatara

Lamakane Hulun Tan Keni Tulah Pamidi

Kacakra Bhawa Antuk Linggih Paduka Bhatara

Ngaturang Linggih Paduka Bhatara

Saha Matur Atur Sopakaraning Yadnya

Ong Sang Hyang Pamarama Siddhi Ya Namah

Ong Pakulun Paduka Bhatara ...........................

Ingulun Ngaturaken Sembah Bhakti Ring Padan Paduka Bhatara

Mapan Inguun POinaka Pamangkuan Paduka Bhatara

Ngaturang Pengeling-eling Ring Paduka Bhatara

Ledang Paduka Bhatara Manugrahi Hulun

Kasidian Saraja Karya

PANGAKSAMA DEWA

NGALINGGIHAN BHATARA

NGATURANG PANGERESIKAN

NGATURANG UPAKARA

NGATURANG PAMUSPAN

AGEM-AGEMAN NGAMARGIANG UPACARA MANUSA YADNYA MABYAKALA LAN MAJAYA-JAYA

Pangredana

Pangaksama Dewa

Ngaturang Banten

Muktiang Banten

Pangilen

Majaya-Jaya

Ngaturang Pamuspan

AGEM-AGEMAN NGAMARGIANG UPACARA MANUSA YADNYA PAKAMBUHAN PACOLONGAN BULAN PITUNG DINA

Pangredana

Pangaksama Dewa

Ngaturang Banten

Muktiang Banten

Pangilen

Pangilen Ring Bale

Ngaturang Pamuspan

AGEM-AGEMAN NGAMAGIANG UPACARA MANUSA YADNYA SAMBUTAN TIGANG SASIH

Pangredana

Pangaksama Dewa

Ngadegang Bhatara

Ngaturang Banten

Muktiang Banten

Pangilen

Pangilen Ring Bale

Ngaturang Pamuspan

AGEM-AGEMAN NGAMARGIANG UPACARA MANUSA YADNYA OTONAN TUWUN TANAH

Pangredana

Pangaksama Dewa

Ngadegang Bhatara

Ngaturang Banten

Muktiang Banten

Pangilen

Pangilen Ring Bale

Ngaturan Pamuspan

AGEM-AGEMAN NGAMARGIANG UPACARA PITRA YADNYA WONG PADEM

Wawu Padem

Nyiramang Layon

Pabaktian

Tarpana Ring Gumuk

Pabaktian Pamerasan

Ngelarung Ring Segara

Ngedetin Lan Mapegat Ring Lebuh